QEEG: een kijkje in jouw brein
Een QEEG is de afkorting voor quantitative electroencephalogram. Het is een gekwantificeerd EEG.
In de praktijk is er EEG apparatuur waarmee we je hersengolven kunnen meten. Net als bij de neuroloog.
Bij een QEEG krijg je een cap op het hoofd met daarin 19 electrodes en 2 electrodes aan de oorlellen. Deze electrodes vangen de electriciteit op die er vanuit je hoofd geproduceerd wordt. De oorlellen dienen voor de referentie, want electriciteit wordt altijd in relatie tot iets gemeten.
Het onderzoek is volledig veilig, aangenaam en pijnloos. Tussen de electrodes en je hoofd zitten sponsjes die gedrenkt zijn in zout water. Dit zorgt voor een goede geleiding van de stroom vanuit je hersenen naar de electrodes. De electrodes brengen het signaal vervolgens over naar een versterker, en deze vertaalt het signaal naar de computer zodat we op het beeldscherm in realtime kunnen zien wat er in je hoofd gebeurt.
Een QEEG kan in principe op alle leeftijden gedaan worden. In de praktijk pas ik dit meestal pas toe bij kinderen die 6 jaar of ouder zijn omdat je een paar minuten moet kunnen stilzitten.
Voordat de meting begint, zetten we eerst de cap op, wat ongeveer 10 minuten duurt. Ik toon je dan op het beeldscherm jouw hersenfilmpje en je zult zien hoe je de meting kunt beinvloeden via bewegingen zoals gapen, fronsen en met je ogen knipperen.
Hieronder zie je een voorbeeld van een ruw EEG.
Voor een QEEG doen we twee metingen in rust: 1 met de ogen open en 1 met de ogen dicht, van ieder ongeveer 10 minuten. Het is belangrijk dat je hiervoor goed stilzit en niet teveel spierspanning hebt in bijvoorbeeld de nek, de kaken of het voorhoofd. Je hoort tijdens de sessie natuurlijk precies wanneer je wat moet doen.
QEEG analyse
Bij een QEEG worden de hersengolven met behulp van een Fourier-transformatie omgezet in afzonderlijke frequenties. Hierdoor kan de activiteit in het brein zeer precies worden geanalyseerd per frequentieband of zelfs per 1 Hz-bin (meestal tussen 1 en 30 Hz).
Op die manier krijgen we inzicht in:
hoe sterk elke frequentie aanwezig is,
hoe stabiel een frequentie zich gedraagt,
en of het geheel in balans is met andere netwerken.
Een belangrijk voorbeeld is de alpha-activiteit. Alpha is één van de meest dominante ritmes in het volwassen brein en speelt een rol bij rust, interne verwerking en filteren van prikkels. We kijken daarbij niet alleen naar hoeveel alpha aanwezig is, maar ook of de alpha-piek zich op een gezonde snelheid bevindt en niet te traag of te snel oscilleert.
Deze informatie vormt een essentieel onderdeel van het begrijpen van jouw neurobiologische profiel en helpt om patronen van onder- of overactivatie beter te duiden.
QEEG brainmaps
Met een QEEG kunnen we jouw hersenactiviteit vergelijken met een leeftijdsgebonden normgroep. Daarbij onderzoeken we of bepaalde hersengebieden of netwerken meer dan 2 of 3 standaardafwijkingen afwijken van het gemiddelde. Dit geeft informatie over zowel:
power (de hoeveelheid activiteit in een gebied),
coherentie (de samenwerking en communicatie tussen gebieden).
Hiernaast zie je een voorbeeld van een QEEG-brainmap.
De kleuren geven aan hoe jouw waarden zich verhouden tot de norm:
Groen = binnen het gemiddelde bereik
Geel/oranje = verhoogde activiteit/coherentie t.o.v. de norm
Rood = meer dan 3 standaardafwijkingen boven de norm
Blauw = lager dan gemiddeld (in dit voorbeeld coherentie)
Het doel van deze maps is niet om losse kleuren te “diagnosticeren”, maar om te begrijpen welke patronen zichtbaar worden in jouw brein en hoe deze passen binnen jouw klachten, sterktes en functioneren.
QEEG coherences
Niet alleen de activiteit van afzonderlijke hersengebieden is relevant, maar ook hoe deze gebieden met elkaar samenwerken. Coherentie geeft aan in welke mate informatie wordt doorgegeven tussen twee regio’s.
Te lage coherentie (blauw)
wijst erop dat informatie onvoldoende wordt geïntegreerd. Hierdoor kunnen functies trager, minder efficiënt of minder afgestemd verlopen.Te hoge coherentie (rood)
betekent dat gebieden té sterk met elkaar meebewegen. Dit kan ervoor zorgen dat een prikkel zich als een druppel inkt in water snel verspreidt door het netwerk, wat kan bijdragen aan overprikkeling of een minder flexibele verwerking.
In het voorbeeld hiernaast zie je een patroon in de sensorische cortex.
Daar is sprake van een iets verhoogde samenwerking tussen sensorische gebieden binnen de rechter hemisfeer en verlaagde samenwerking met andere gebieden in de linker hemisfeer.
Dit soort patronen vertelt iets over hoe informatie wordt verwerkt en welke netwerken mogelijk compenseren, overactief zijn of juist minder efficiënt samenwerken. De betekenis hiervan wordt altijd geïnterpreteerd binnen de context van jouw anamnese en functioneren.
QEEG interpretatie
Zoals je ziet levert een QEEG een grote hoeveelheid gegevens op. De interpretatie daarvan is complex en vraagt om veel ervaring. Het gaat niet alleen om het beoordelen van afzonderlijke hersengebieden, maar vooral om het herkennen van patronen in netwerken, knooppunten (hubs) en functionele relaties tussen gebieden. Pas door die samenhang te begrijpen ontstaat een correcte interpretatie — en, indien nodig, een passende aanpak of behandeling.
De interpretatie gebeurt altijd binnen de context van jouw anamnese. Een voorbeeld: de premotorische cortex (Brodmann area 6) speelt een rol in het voorbereiden en plannen van complexe bewegingen. Wie online opzoekt welke functies verstoord kunnen zijn bij dysregulatie van dit gebied, krijgt al snel een lange lijst van mogelijke problemen te zien — waaronder fijne motoriek.
Maar in de praktijk is dat veel genuanceerder. De premotorische cortex heeft meerdere functies en maakt deel uit van verschillende netwerken. Een afwijking in dit gebied betekent dus niet automatisch dat alle mogelijke functies getroffen zijn.
Zo zien we bijvoorbeeld dat mensen met verhoogde stress of angst vaak een toegenomen activiteit tonen in dit gebied, zonder dat er sprake is van motorische problemen. Dat komt omdat BA6 ook betrokken is bij actievoorbereiding, alertheid en het salience network — processen die juist versterkt kunnen zijn bij angst.
Daarom wordt elke QEEG altijd geïnterpreteerd in samenhang met jouw klachten, je voorgeschiedenis en je dagelijkse functioneren. Het patroon vertelt iets over jouw brein, maar de betekenis ervan hangt af van wie jij bent en hoe je functioneert.
Wat betekent dit concreet voor jou?
De patronen die we in een QEEG zien — of het nu gaat om activiteit, samenwerking of netwerkdynamiek — krijgen pas betekenis wanneer we ze verbinden met jouw klachten, sterktes en dagelijkse functioneren. Een brainmap vertelt dus nooit het hele verhaal op zichzelf.
Het is geen diagnose en geen oordeel, maar een profiel van hoe jouw brein informatie organiseert en verwerkt.
Concreet kan een QEEG helpen om:
te begrijpen waarom je sneller overprikkeld raakt,
te zien welke netwerken te actief of juist minder actief zijn,
helderheid te krijgen over jouw intensiteit, gevoeligheid, of bepaalde klachten
te bepalen welke vormen van neurofeedback of neuromeditatie bij jouw brein passen,
inzicht te krijgen in compensatiepatronen of onbalans,
rust te vinden doordat je eindelijk begrijpt wat er onder de oppervlakte gebeurt.
Het doel is altijd hetzelfde: meer duidelijkheid, meer richting, en een aanpak die klopt bij jouw brein.
Overweeg je om een QEEG te laten doen?
Een QEEG kan bijzonder waardevol zijn als je jouw klachten, gevoeligheden of patronen beter wilt begrijpen. De resultaten kunnen, indien gewenst, worden verwerkt in een verslag dat je kunt delen met andere behandelaren. Vaak volstaat een beknopt attest; voorzichtigheid met persoonlijke gegevens blijft daarbij belangrijk.
Wil je een traject volgen met neurofeedback of neuromeditatie, dan vormt een QEEG een belangrijke basis. Het geeft inzicht in welke protocollen of meditaties geschikt zijn voor jouw brein, en welke minder passend zijn. Zo kan ik de begeleiding maximaal personaliseren.
Tijdens een traject neem ik soms vlak vóór een neurofeedbacksessie opnieuw een korte QEEG op, om te zien of er bijsturing nodig is.
Als het voor jou logisch voelt om jouw hersenactiviteit te laten onderzoeken en meer duidelijkheid te krijgen over je neurobiologische profiel, dan ben je welkom. Boek dan eerst een intakegesprek. Tijdens dat gesprek overlopen we samen je voorgeschiedenis, klachten en verwachtingen, zodat ik exact weet waar ik tijdens de QEEG op moet letten.
Krijg als eerste een bericht hierover via de Brain Alert.
Of je intake afspraak die hieraan dient vooraf te gaan.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Het is belangrijk dat ik vóór de sessie weet welke medicatie je gebruikt. Je kunt dit aangeven in de QEEG-vragenlijst of per mail.
Sommige medicijnen beïnvloeden het EEG-signaal, waardoor de interpretatie minder betrouwbaar kan worden.
In het algemeen:
Slaapmedicatie, kalmerende medicatie en psychofarmaca kunnen de hersengolven tijdelijk veranderen.
Het wordt afgeraden om deze middelen de avond vóór de meting te nemen als dat veilig kan.
Verander nooit op eigen initiatief je dosering. Een aanpassing gebeurt uitsluitend na overleg met je behandelend arts.
Als pauzeren van de medicatie niet mogelijk of niet wenselijk is, dan kunnen we de meting gewoon uitvoeren — ik noteer de medicatie en hou er rekening mee bij de interpretatie.
Was je haar de avond vóór de meting (geen conditioner/haarspray/gel).
Slaap voldoende.
Eet normaal en voldoende voor je komt (niet nuchter).
Drink geen koffie, energiedrank of grote hoeveelheden cafeïne in de 4 uur voor de sessie.
Draag geen zware make-up of foundation op het voorhoofd.
Vermijd intensief sporten vlak vóór de sessie.
Neem medicatie volgens afspraak met je arts.
Het beste moment van de dag hiervoor is de ochtend / voormiddag.
Hersenactiviteit fluctueert voortdurend — dat is precies wat hersengolven doen. Toch blijkt dat wanneer we enkele minuten meten in rust, het onderliggende patroon verrassend stabiel en persoonlijk is.
In de praktijk zie ik dat een QEEG-profiel vaak maanden later nog steeds herkenbaar is voor dezelfde persoon. De grote lijnen van je neurobiologische organisatie veranderen niet van dag tot dag.
Wel zijn er tijdelijke invloeden die het QEEG kunnen verstoren, zoals:
alcohol
koffie en andere cafeïnehoudende dranken
nicotine
recreatieve drugs
slaaptekort
sterke emoties of stress
sommige medicaties
Deze factoren kunnen de hersengolven kortdurend beïnvloeden (en op langere termijn soms ook). Daarom raad ik aan om op de dag van de meting geen stimulerende middelen, alcohol of drugs te gebruiken, en om voldoende te slapen.
Tijdens de intake geef ik altijd aan wat je het beste kunt vermijden, zodat je meting zo betrouwbaar mogelijk is.
Nee. Een QEEG is volledig pijnloos en aangenaam.
De sponsjes in de elektroden worden bevochtigd met zout water zodat het signaal goed wordt opgenomen. Je voelt hoogstens wat druk van de cap.
De QEEG sessie duurt in totaal ongeveer 1,5u. Eerst overlopen we samen even hoe je je op dit moment voelt, of en zo ja, welke medicatie je hebt genomen en we hebben tijd om op je vragen in te gaan. Dan zetten de cap op (10 minuten), dan bekijken we samen je hersengolven op de monitor, en dan starten we de metingen (ogen open en ogen dicht, ieder 10 minuten).
Hierna worden je resultaten geanalyseerd, dat duurt ongeveer 15-20 minuten. Je mag hierbij blijven. Hierna krijg je de resultaten te zien en ontvang je uitleg en een antwoord op je vragen.
Na de sessie worden de resultaten nog grondig geanalyseerd voor een eventueel verslag en / of behandelprotocol.
We meten de electriciteit die geproduceerd wordt door je hersenen. Door het vuren van meerdere neuronengroepen tegelijk, ontstaan er meetbare stroompjes. Deze worden opgevangen door de electroden, en dan gestuurd naar de versterker, zodat het signaal beter leesbaar wordt door de computer. Tenslotte kunnen je hersengolven dus door de computer in beeld worden gebracht en geanalyseerd.
Tijdens een EEG meting mag je niet praten en is het belangrijk dat je zo ontspannen mogelijk stilzit. Beweging zorgt namelijk voor spieractiviteit, wat ook een electrisch signaal geeft, zelfs groter dan wat er uit je hersenen komt. En dan is het natuurlijk niet meer goed mogelijk jouw hersenactiviteit te meten.
Tijdens de sessie is er altijd iemand aanwezig die meekijkt naar je signaal en het laat weten als er teveel beweging is. Knipperen met de ogen geeft natuurlijk ook een tijdelijke verstoring van het signaal, maar deze (en andere) bewegingen worden er tijdens de analyse uit gefilterd.
Voor het QEEG werk ik met kinderen vanaf 6 jaar waarmee het lukt om ten minste enkele minuten stil te zitten.
Stilzitten is voor veel kinderen niet gemakkelijk, zeker als er sprake is voor ADHD. Maar als zij dit enkele minuten kunnen, kan dit stil kunnen zitten wel verbeterd worden via oefening en neurofeedback.
Ik verwerk het ruwe signaal.
Ik controleer artefacten (knipperen, kaakspieren, beweging).
Ik analyseer het patroon in de context van jouw hulpvraag, dat duurt ongeveer 15-20 minuten. Je mag hierbij blijven.
Hierna krijg je de resultaten te zien en ontvang je uitleg en een antwoord op je vragen.
Na de sessie worden de resultaten nog grondig geanalyseerd voor een eventueel verslag en / of behandelprotocol.
Bijna iedereen.
Contra-indicaties zijn schaars, maar we bekijken vooraf:
ernstige huidproblemen of wonden op de hoofdhuid
- de aanwezigheid van een pomp kan de meting verstoren
acute intoxicatie of sterke medicatie-effecten
Dat kan. Maar een QEEG geeft een veel duidelijker neurobiologisch vertrekpunt. Zonder QEEG is het traject minder precies afgestemd.
Voor jonge kinderen: liever niet, zodat jij of je kind niet wordt afgeleid en we stabiele metingen kunnen doen.
Als je een positief advies kreeg in de intakequiz, kun je je inschrijven. Twijfel je? Neem dan even contact op.
